Jak rozpoznać autyzm u dziecka? Czy obserwujesz nietypowe zachowania swojego dziecka i niepokoi Cię to? Męczy Cię myśl, że kolejne umiejętności, które dziecko już powinno nabyć w pewnym wieku nie pojawiają się? Co jeśli dziecko mając 1,5 roku nie wskazuje palcem, w wieku 3-4 lat nie mówi lub mówi bardzo niewiele, bawi się samo w specyficzny sposób?
Poczucie strachu, lęku, zagubienie, duży niepokój to typowe uczucia które mogą pojawić się u zatroskanego rodzica. Nieprzespane noce. Zaczynasz przeszukiwać Internet i poczucie lęku narasta. Często brak kontaktu ze znajomymi, ze strachu o to aby ktoś inny tylko nie potwierdził Twoich obaw.
Notorycznie rodzice odkładają decyzję, o tym aby skonsultować się ze specjalistą. Z obawy przed tym, jaką mogą usłyszeć diagnozę. Jednak nie czekaj z tą decyzją, nie odkładaj jej w nieskończoność. Pamiętaj, że dobrze postawiona diagnoza rozpoczyna proces wsparcia Twojego dziecka.
W tym artykule umieściłam czternaście przykładów zachowań, które są charakterystyczne dla osób ze spektrum autyzmu (ASD).
Jak rozpoznać autyzm u dziecka?
Zachowania które powinny zaniepokoić
rodzica to:
1. Brak umiejętności wskazywania palcem – na przedmioty które są dla niego pożądane ta kluczowa umiejętność powinna pojawić się ok. 9 m.ż.
2. Brak mowy lub opóźniony rozwój mowy.
3. Echolalia, czyli powtarzanie w kółko słów, zasłyszanych rozmów, tekstów z bajek.
4. Brak wspólnego pola uwagi. – oznacza to, że dziecko nie podąża za wzrokiem innej osoby. Umiejętność ta powinna pojawić się już w 9 m. ż.
5. Brak dzielenia się sukcesami, tego co jest dla dziecka interesujące.
6. Odwracanie wzroku podczas bliskiego kontaktu. W późniejszych latach charakterystycznym objawem jest unikanie kontaktu wzrokowego.
7. Trudności w rozumieniu żartów – dziecko bardzo dosłownie odbiera to co się do niego mówi. Nie rozumie kontekstu rozmowy.
8. Trudność w rozumieniu i odczytywaniu emocji, uczuć, brak rozumienia reakcji i emocji innych osób. Wyrażanie własnych emocji w sposób nietypowy.
9. Przywiązanie do rutyny np. zmiana drogi do przedszkola może powodować silne negatywne emocje. Dziecko domaga się ciągle np. jedzenia z tego samego talerza, chce ciągle czytać tą samą książeczkę.
10. Trudność w przystosowaniu się do zmian – do napadu płaczu czy zachowań agresywnych może doprowadzić zmiana ustawienia łóżka na którym śpi, przesunięcie mebli, inne ułożenie zabawek.
11. Specyficzna zabawa polegająca np. na porządkowaniu i układaniu w rzędy zabawek porządkowanie cyfr czy liter. Dziecko może interesować się nadmiernie np. przedmiotami które wibrują lub kręcą się. Może przyglądać się nieustannie i wprawiać w ruch kółka od samochodu.
12. Kolekcjonowanie określonych przedmiotów – bądź też silnie przywiązanym do określonych przedmiotów (może to być nawet kamyk, klucze czy maskotka) z którymi nigdzie się nie rozstaje. Dziecko może być w szczególny sposób zainteresowane liczbami, cyframi, kształtami, dinozaurami, autobusami.
13. Stereotypia ruchowe (autostymulacje) – czyli takie zachowania które powtarzają się i pojawiają się bezcelowo. Możesz zaobserwować np. kręcenie się w kółko, chodzenie na palcach, trzepotanie palcami lub dłońmi, podskakiwanie.
14. Nadwrażliwość lub podwrażliwość– dzieciom może przeszkadzać metka od ubrania, kąpiel, delikatny dotyk. lub wręcz przeciwnie – mogą ciągle szukać silnych wrażeń i uwielbiać wchodzić w różne kąty w których mogą się dociskać, mogą rzucać się na podłogę, uwielbiać mocny docisk. Mogą silnie reagować na dźwięki, a niektóre odgłosy mogą nawet być trudne do zniesienia. Dziecko może bać się huśtania, lub odwrotnie – może uwielbiać bujać się na huśtawce. Poszukiwać mocnych wrażeń i skakać, tarzać się, kręcić się w kółko.
Osoby z autyzmem najlepiej opisują oni sami. Tu przedstawiam to co powiedział o sobie dorosły już mężczyzna z zespołem Aspergera – John Elder Robison
John Elder Robison, Patrz mi w oczy. Moje życie z zespołem Aspergera
„W wielu opisach podobnych do mnie osób z autyzmem i Aspergerem mówi się o tym, że „nie chcą się kontaktować z innymi” albo „wybierają samotne zabawy”. Trudno mi mówić w imieniu innych dzieci, ale mogę się jasno wyrazić, co sam czułem – otóż nigdy nie chciałem być sam.
I wszyscy ci dziecięcy psychologowie, którzy twierdzili, że „John woli bawić się sam”, totalnie się mylili. Bawiłem się sam tylko dlatego, że nie umiałem się bawić z innymi. Byłem pokonany przez własne ograniczenia i ta samotność była jednym z najbardziej gorzkich rozczarowań mojego dzieciństwa.”
Jeśli zauważasz u dziecka w wieku 18-36 miesięcy objawy autyzmu możesz wypełnić przesiewowy test wchodząc pod poniższy link ankieta.badabada.pl
Dodatkowo aby rozwiać jakiekolwiek wątpliwości, czy Twoje dziecko rozwija się prawidłowo poszukaj specjalisty – pedagoga specjalnego, neurologa, psychiatry, psychologa – osoby która ma duże doświadczenie w pracy z dzieckiem z autyzmem. Poszukaj miejsca które specjalizuje się w diagnozie osób ze spektrum autyzmu.
Pamiętaj, że im szybciej Twoje dziecko uzyska odpowiednią pomoc, poprawi się nie tylko funkcjonowanie dziecka ale i Twoje i Twojej rodziny.
